Dit artikel onderzoekt hoe gehoorverlies relaties en emotioneel welzijn beïnvloedt, en wat families kunnen doen om verbonden ondersteund te blijven.
Gehoorverlies en de gevolgen voor het gezinsleven
De emotionele kant van gehoorverlies binnen de familie
Woont u samen met iemand die gehoorverlies ervaart? Het kan soms veel van u vragen om voor een dierbare met gehoorverlies te zorgen. Maar u staat er niet alleen voor. Er is bewijs1 dat wanneer een partner gehoorverlies heeft, dit het hele gezin kan beïnvloeden.
Uw dierbare kan zich soms buitengesloten voelen of bijzondere momenten in gesprekken missen. Het erkennen van deze gevoelens is de eerste stap om elkaar te steunen en in contact te blijven. Door deze gevoelens te begrijpen en te erkennen, helpt u uw gezin om hechter te worden en elkaar beter te steunen.
De invloed van gehoorverlies op uw mentale gezondheid
Gehoorverlies en emotioneel welzijn
Het is belangrijk om de gevoelens2 van uw familielid serieus te nemen. Gehoorverlies kan zorgen voor gevoelens van eenzaamheid en machteloosheid, wat invloed kan hebben op de mentale gezondheid. Dit houdt onder meer in:
Angst
Uit onderzoek blijkt dat mensen met gehoorverlies vaker last hebben van angst3. Uw dierbare kan zich zorgen maken over veranderingen in het gehoor of het contact met anderen. Ze kunnen zich in sociale situaties onzeker voelen over het missen van informatie of het verkeerd begrijpen van anderen.
Cognitieve achteruitgang en dementie
Gehoorverlies kan bij ouderen het proces van cognitieve achteruitgang versnellen4, waardoor het risico op aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie toeneemt. Wanneer uw hersenen harder moeten werken om de wereld zonder geluid te begrijpen, wordt het lastiger om andere taken uit te voeren. Gebieden in de hersenen die minder gestimuleerd worden, kunnen daardoor na verloop van tijd veranderen. Vroegtijdig ingrijpen helpt uw dierbare om betrokken, in contact en actief te blijven.
Depressie door gehoorverlies
Mensen met gehoorverlies hebben een verhoogde kans op depressieve klachten5. Zich geïsoleerd voelen kan de mentale gesteldheid van uw dierbare beïnvloeden en bijdragen aan een sombere stemming. In contact blijven en emotionele steun bieden kan het verschil maken.
Slaapproblemen
Gehoorverlies kan de slaap verstoren doordat tinnitus meer op de voorgrond treedt, u minder omgevingsgeluiden waarneemt en er gevoelens van onrust of spanning kunnen ontstaan. Aandacht voor uw gehoor en een rustige slaapomgeving dragen bij aan beter slapen.
Emotionele aspecten voor families met gehoorverlies
De invloed van gehoorverlies op familierelaties
Voor familieleden van iemand met gehoorverlies kan het soms lastig zijn om zich te herhalen, te ondersteunen bij gesprekken in gezelschap of te merken dat uw dierbare zich terugtrekt uit activiteiten. 6. Uit onderzoek[1] blijkt dat partners van mensen met gehoorverlies ook meer kans hebben op psychische klachten.
Het goede nieuws is dat het behandelen van gehoorverlies uw welzijn aanzienlijk kan verbeteren. Er zijn veel goede redenen voor families om de gehoorgezondheid voorop te stellen. Beter verstaan draagt bij aan sociale contacten, een betere mentale gezondheid en kan zelfs op het werk een voordeel zijn7. Door gehoorverlies te behandelen, kunt u7:
- Uw gehoor op de lange termijn ondersteunen.
- Beter contact houden met uw dierbaren.
- Cognitieve achteruitgang helpen te beperken.
- Bijdragen aan uw mentale welzijn.
Voor beter verstaan en goede communicatie, probeert u deze eenvoudige tips om sterkere relaties op te bouwen8 en uw familie met elkaar verbonden te houden.
Toon zorg en betrokkenheid
Wees oprecht en laat de persoon met gehoorverlies weten dat u er volledig voor hen bent. Stimuleer en moedig hen aan om hun ervaringen te delen.
Begeleid hen tijdens hun traject
Help uw dierbare zich bewust te worden van gehoorverlies. Vaak is niet duidelijk hoeveel invloed dit heeft op henzelf en anderen.
Zorg voor een veilige omgeving
Zorg ervoor dat het gesprek plaatsvindt op een veilige en rustige locatie. Zo voelt uw dierbare zich meer op zijn gemak om zich uit te spreken.
Vermijd verwijten
Neem uw dierbare hun gehoorverlies niet kwalijk. Het is mogelijk dat zij zich niet realiseren hoeveel het voor hen én voor u betekent.
Wees open
Geef na het luisteren ook aan hoe u zich voelt. Leg uit wat het met u doet als u niet goed wordt verstaan. Leg de nadruk op verbinding, niet op frustratie. Gebruik open lichaamstaal en voer het gesprek met aandacht.
Houd rekening met gevoeligheden
Maak geen grappen over uw dierbare als hij of zij niet alles verstaat. Geef geen kritiek op uw dierbare in het bijzijn van anderen als hij of zij u niet goed kan verstaan. Blijf vriendelijk en bied indien nodig steun op een rustige manier, zodat uw dierbare zich gewaardeerd voelt.
Blijf hen erbij betrekken
Geef aan dat u hen graag bij elk gesprek betrekt. Herinner hen eraan dat ze belangrijk zijn en dat ze geen sociale activiteiten mogen missen. Stimuleer deelname en waardeer gezamenlijke momenten.
Hulp is beschikbaar
Samen stappen vooruit maken als familie met gehoorverlies
Als gehoorverlies in uw familie voorkomt, is het belangrijk te weten dat dit grote gevolgen kan hebben voor zowel de lichamelijke als de mentale gezondheid. De eerste stap is om uw dierbare te helpen weer beter te verstaan. Vind de dichtstbijzijnde Oorwerk-winkel en maak vandaag nog een afspraak voor uw partner of dierbare.
1 Journal of Aging and Health: Mental Health and Spouse Support Among Older Couples Living with Sensory Loss. (30 September 2018): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28613091/
Lehane CM, Dammeyer J, Wittich W. Intra- and interpersonal effects of coping on the psychological well-being of adults with sensory loss and their spouses. Disability Rehabilitation. 2019 Apr;41(7):796-807.
doi: 10.1080/09638288.2017.1410583.
British Journal of Health Psychology: Couples coping with sensory loss: A dyadic study of the roles of self- and perceived partner acceptance.. 2018
doi: 10.1111/bjhp.12309
2 Bloom Hearing: Hearing Loss and Mental Health: https://www.bloomhearing.com.au/news-and-insights/hearing-loss-and-mental-health/
3 Journal of Aging and Health: Association of Hearing Impairment and Anxiety in Older Adults (2017): https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0898264316634571
Maturitas: Association between speech and high-frequency hearing loss and depression, anxiety and stress in older adults (7 February 2018): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29563040/
4 Journal of Neurology: Hearing loss and cognitive decline in the general population: a prospective cohort study (10 September 2020): https://link.springer.com/article/10.1007/s00415-020-10208-8
Laryngoscope Investigative Otolaryngology: Hearing loss as a risk factor for dementia: A systematic review (April 2017): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28894825/
Nature Aging: Hearing loss promotes Alzheimer’s disease April 2024): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38491290/
5 Maturitas: Association between speech and high-frequency hearing loss and depression, anxiety and stress in older adults (7 February 208): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29563040/
Journal of Psychology and Psychotherapy: Depression and Individuals with Hearing Loss: A Systematic Review (2017): https://www.longdom.org/open-access/depression-and-individuals-with-hearing-loss-a-systematic-review-16622.html
6 HearUSA: You can help make a difference: https://www.hearusa.com/hearing-loss/help-a-loved-one/
7 Bloom Hearing: Why get help: https://www.bloomhearing.com.au/hearing-loss/why-get-help/
8 Bloom Hearing: Living together with hearing loss: https://www.bloomhearing.com.au/news-and-insights/living-with-hearing-loss/